Poprzednia

ⓘ 4 Pułk Strzelców Podhalańskich – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP i Armii Polskiej we Francji. Od listopada 1920 garnizonem pułku był Cieszyn. 5 paździer ..


4 Pułk Strzelców Podhalańskich
                                     

ⓘ 4 Pułk Strzelców Podhalańskich

4 Pułk Strzelców Podhalańskich – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP i Armii Polskiej we Francji.

Od listopada 1920 garnizonem pułku był Cieszyn. 5 października 1924 uroczyście wręczono pułkowi sztandar ufundowany przez mieszkańców powiatu cieszyńskiego.

Święto pułkowe obchodzono 26 września, w rocznicę bitwy pod Obuchowem. W przeddzień tego święta miał zawsze miejsce apel poległych. W samym dniu święta odbywała się natomiast msza polowa, uroczysta defilada oraz organizowano zawody sportowe.

W 1925 ekipa strzelców podhalańskich z Cieszyna zdobyła I miejsce w zawodach strzeleckich o mistrzostwo Dowództwa Okręgu Korpusu nr V w Krakowie, a następnie mistrzostwo Wojska Polskiego na zawodach w Starym Samborze.

Obecnie przy ul. Frysztackiej 2 w Cieszynie można zwiedzać muzeum poświęcone 4 pułkowi strzelców podhalańskich.

                                     

1. Formowanie pułku

W grudniu 1918 w obozie La Mandria di Chivosso we Włoszech sformowany został 6 pułk strzelców im. Zawiszy Czarnego. W kwietniu 1919 przetransportowany został do rejonu Lure, we Francji, gdzie wszedł w skład Armii Polskiej dowodzonej przez gen. Józefa Hallera.

Z batalionów 6 pułku strzelców zorganizowane zostały trzy nowe oddziały: 19, 20 i 21 pułki strzelców polskich. Wymienione oddziały uzupełnione zostały kadrą oficerską i częściową podoficerską pochodzącą z demobilizowanych jednostek francuskich: 413, 414 i 416 pułków piechoty. Nowo powstałe pułki zorganizowane zostały w 7 Dywizję Strzelców Polskich, która z kolei powstała na bazie francuskiej 154 Dywizji Piechoty.

Z chwilą przyjazdu do Polski 19 pułk strzelców polskich przemianowany został na 19 pułk strzelców pieszych. 1 września 1919, w wyniku połączenia Armii Polskiej we Francji z Wojskiem Polskim w kraju, oddział po raz kolejny zmienił numer i nazwę na 143 pułk Strzelców Kresowych. 1 marca 1920 po raz ostatni dokonano zmiany nazwy na 4 pułk Strzelców Podhalańskich.

                                     

2. Działania zbrojne

Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920. Uczestniczył w bitwach m.in. pod Szelechowem 27 marca 1920, Wołkowińcem-Barem 26 kwietnia 1920, Indurą 24 września 1920 i Obuchowem 26 września 1920.

Na cmentarzu w Sokółce w kwaterze wojennej zostali pochowani żołnierze pułku polegli we wrześniu 1920. Znajdują się tam groby Andrzeja Hedrzyna, ppor. Józefa Karasia, ppor. Kazimierza Lehra odznaczony VM, kpt. Stanisława Świąteckiego odznaczony VM.

W 1939 w czasie kampanii wrześniowej walczył w składzie 21 Dywizji Piechoty Górskiej.

1 września 1939 prowadził ciężkie walki w rejonie Cieszyna i Bielska. W dniu 3 września toczy walki w rejonie Kalwarii Zebrzydowskiej. W dniu 6 września odpierał atak niemieckich czołgów pod Grodkowicami a częścią sił bronił Bochni.

Od 8 września w odwrocie na linię Sanu, gdzie w dniach 10 – 11 września bronił linii tej rzeki w rejonie Leżajska i Krzeszowa. Następnie wycofuje się w kierunku południowo-wschodnim. W dniu 15 września walczył pod Duchowem, a następnego dnia został częściowo rozbity po ciężkich walkach w rejonie Dzikowa Nowego. Część żołnierzy pułku dostało się do niewoli, pozostali pododdziałami weszli w skład innych jednostek walczących na tym terenie. Dzień 16 września 1939 był ostatnim dniem istnienia 4 pułku Strzelców Podhalańskich.

22 września 1939 r. od 73 do 100 wziętych do niewoli żołnierzy pułku zostało zamordowanych przez Niemców i ukraińskich nacjonalistów we wsi Urycz dawne woj. lwowskie. Jeńców spalono żywcem w stodole.

Pułk został odznaczony za kampanię 1939 orderem Virtuti Militari.

                                     

3. Skład 15 września 1919

  • dowództwo – ppłk Mieczysław Boruta-Spiechowicz
  • II batalion – kpt. Jan Byłeń zmarł 15 lutego 1920 na tyfus
  • I batalion – kpt. Stanisław Świątecki
  • III batalion – kpt. Stefan Kaucki
                                     

4. Strzelcy podhalańscy

Dowódcy pułku
  • ppłk / płk piech. Eugeniusz Witwicki 1 I 1922 – 15 X 1925 → dowódca 27 pp
  • ppłk Mieczysław Boruta-Spiechowicz 11 VIII – 18 X 1920, po wyleczeniu z tyfusu plamistego
  • mjr Mikołaj Kostecki od 6 VIII 1920
  • ppłk dypl. Bronisław Warzybok 1937 – 1939
  • ppłk franc. Pouech 26 IV – 15 X 1919
  • ppłk Hartig od 23 VII 1920
  • płk piech. Edward Nowak 15 X 1925 - 22 VII 1927 → dowódca 1 Brygady Ochrony Pogranicza
  • ppłk Mieczysław Boruta-Spiechowicz 15 X 1919 – 29 listopada 1920
  • ppłk / płk piech. Antoni Własak 22 VII 1927 – 1937 → dowódca Górnośląskiej Brygady ON
Zastępcy dowódcy pułku od 1938 roku – I zastępca dowódcy
  • mjr / ppłk piech. Władysław Kasza 12 III 1929 - 20 XI 1932 → zastępca dowódcy 33 pp
  • ppłk dypl. Stanisław Lityński 20 XI 1932 - 1934 → W.S.Woj.
  • mjr piech. Henryk Pęczalski p.o. 22 VII – 1 X 1922 → zastępca dowódcy 27 pp
  • ppłk piech. Rudolf Emil Heinz 1924 – II 1927 → praktyka poborowa w PKU Kołomyja
  • ppłk dypl. Bronisław Warzybok 1934 - 1937 → dowódca 4 pspodh
  • ppłk piech. Jan Bratro III 1927 - 14 II 1929 → dowódca 28 pp
Kwatermistrzowie
  • mjr piech. Jan Karasiński od XII 1924
  • mjr piech. Bolesław Andrzej Ostrowski do XII 1924 → dowódca I baonu 59 pp
  • mjr piech. Władysław Antoni Stępkowicz do 7 VI 1934 → dowódca baonu
  • kpt. piech. Franciszek Młynarczyk od I 1928
  • mjr piech. Stanisław Szuber od 10 IX 1926
  • mjr piech. Aleksander Idzik od 7 VI 1934
Oficerowie pułku
  • ppor. rez. Stanisław Krzyżowski
  • mjr dypl. Józef Gruszka
  • kpt. Mieczysław Duch XI 1928 – XII 1931
  • mjr Zdzisław Sieczkowski 1929 – 1932
  • kpt. rez. Franciszek Foltyn
  • ppor. Marian Pisarek
  • ppłk dypl. Gwido Karol Langer
  • płk Stanisław Tarabanowicz
  • mjr Kazimierz Franciszek Marczewski – dowódca baonu IX 1930 – X 1932
  • kpt. Władysław Bartela
  • mjr Stefan Dwornik dowódca II batalionu
  • por. Wojciech Kania
  • por. Stanisław Godawa
  • por. Kazimierz Salewicz
  • por. Adam Szajna od 1932
  • mjr dypl. Mieczysław Czaderski
  • Tadeusz Wnorowski 1924
  • Józef Wiatr X 1927 – V 1928
  • kpt. Sylwester Jarosz


                                     

4.1. Strzelcy podhalańscy Obsada personalna w 1939 roku

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku:

  • dowódca plutonu łączności – por. Lucjan Zalewski
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – por. art. Walery Zacharzewski
  • oficer gospodarczy – kpt. int. Władysław Kronhold
  • dowódca pułku – ppłk dypl. Władysław Warzybok
  • adiutant – kpt. Marian Podniesiński
  • dowódca plutonu pionierów – por. Antoni Bydloń
  • dowódca plutonu ppanc. – por. Wojciech Kania
  • I z-ca – vacat
  • starszy lekarz – mjr dr Antoni Ostaszewski
  • oficer żywnościowy – chor. Jan Bednarski
  • dowódca oddziału zwiadu – ppor. Franciszek Szyndlar
  • młodszy lekarz – vacat
  • kapelmistrz – kpt. adm. kapelm. Józef Baranowski
  • z-ca oficera mobilizacyjnego – p.o. chor. Jan Komędera
  • oficer mobilizacyjno-materiałowy – kpt. Mikołaj Korwin-Kossakowski
  • komendant Rejonu PW Konnego – kpt. tab. Michał Ludwik Bujak *
  • II z-ca dowódcy kwatermistrz – mjr Adam Paweł Gruda
  • oficer mobilizacyjny – kpt. adm. piech. Kazimierz Ludwik Schöpp
  • dowódca kompanii gospodarczej i oficer taborowy – kpt. tab. Michał Ludwik Bujak *
I batalion
  • dowódca 2 kompanii – kpt. Jan Zygmunt Kosiaty
  • dowódca plutonu – ppor. Jan Milczarek
  • dowódca plutonu – por. Stanisław Alfons Tkacz
  • dowódca 1 kompanii km – por. Tadeusz Bortnowski
  • dowódca batalionu – mjr Franciszek Perl
  • dowódca plutonu – ppor. Kazimierz Bojarski
  • dowódca plutonu – por. Michał Boruc
  • dowódca 3 kompanii – por. Roman Zaczyński
  • dowódca 1 kompanii – kpt. Józef Otto Grcar
  • dowódca plutonu – por. Sergiusz Kapura
  • dowódca plutonu – ppor. Michał Zygmunt
II batalion
  • dowódca plutonu – por. Bolesław Marian Dubicki
  • dowódca 4 kompanii – por. Władysław Karol Smrokowski
  • dowódca batalionu – ppłk Walerian Józef Młyniec
  • dowódca plutonu – ppor. Józef Hamburger
  • dowódca plutonu – ppor. Ignacy Lichter
  • dowódca plutonu – ppor. Józef Kurzeja
  • dowódca 2 kompanii km – por. Aleksander Jan Burnatowicz
  • dowódca 5 kompanii – kpt. Jan Mędala
  • dowódca plutonu – ppor. Władysław Batko
  • dowódca 6 kompanii – kpt. Adolf Antoni Juzof
III batalion
  • dowódca 3 kompanii km – kpt. Gustaw Jan Kroll
  • dowódca plutonu – por. Tadeusz Paolone
  • dowódca plutonu – ppor. Stefan Jan Neulinger
  • dowódca 9 kompanii – kpt. Teofil Wawrzyniak
  • dowódca plutonu – ppor. Zbigniew Apoloniusz Postula
  • dowódca 7 kompanii – kpt. Antoni Tomaszewski
  • na kursie – por. Mieczysław Łuczkiewicz
  • dowódca plutonu – ppor. Alojzy Augustyn Cebrat
  • dowódca plutonu – ppor. Karol Radwański
  • dowódca plutonu – por. Stanisław Franciszek Wzorek
  • na kursie – kpt. Szczepan Leopold Orłowski
  • dowódca 8 kompanii – por. Jerzy Wołoszyn
  • dowódca batalionu – mjr Antoni Karol Michalik
Dywizyjny Kurs Podchorążych Rezerwy 21 DP
  • dowódca plutonu km – por. Włodzimierz Marian Pochwat
  • dowódca – mjr Stefan Kazimierz Mayer
  • dowódca plutonu strzeleckiego – por. Juliusz Andrzej Chrząstowski
  • dowódca plutonu strzeleckiego – por. Józef Kot
  • dowódca plutonu strzeleckiego – ppor. Paweł Franciszek Faleński
                                     

4.2. Strzelcy podhalańscy Obsada personalna we wrześniu 1939 roku

Obsada personalna we wrześniu 1939 roku

Dowództwo
  • I adiutant – kpt. Marian Podniesiński
  • II adiutant – por. Józef Kot
  • oficer żywnościowy – chor. Józef Bednarski
  • kwatermistrz – kpt. Szczepan Orłowski
  • oficer płatnik– kpt. Władysław Kronhold
  • oficer łączności – por. Julian Zalewski
  • dowódca kompanii gospodarczej – NN
  • dowódca – ppłk dypl. Bronisław Warzybok
  • kapelan – ks. kap. Zdzisław Belon
  • naczelny lekarz – kpt. dr med. Boguchwał Panas
  • oficer informacyjny – por. rez. dr Józef Malczyk
I batalion
  • dowódca 1 kompanii cekaemów – por. Sergiusz Kapura
  • adiutant batalionu – ppor. rez. Karol Stawowy
  • dowódca I batalionu – mjr Franciszek Perl
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej – por. Michał Boruc
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej – por. rez. Edward Stachak
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej – kpt. Józef Grcar
II batalion
  • dowódca 6 kompanii strzeleckiej – por, Bolesław Dubicki
  • dowódca 5 kompanii strzeleckiej – ppor. rez. Wincenty Sękiewicz
  • adiutant batalionu – NN
  • dowódca 2 kompanii cekaemów – por. Aleksander Burnatowicz † 21 VIII 1942, KL Auschwitz
  • dowódca II batalionu – mjr Adam Paweł Gruda
  • dowódca 4 kompanii strzeleckiej – por. Stanisław Wzorek
III batalion
  • dowódca 3 kompanii cekaemów – por. rez. Władysław Szumikowski
  • dowódca 9 kompanii strzeleckiej – por. Tadeusz Paolone
  • adiutant batalionu – ppor. rez. Tadeusz Bartosik
  • dowódca 7 kompanii strzeleckiej – kpt. Antoni Tomaszewski
  • dowódca III batalionu – mjr Stefan Mayer
  • dowódca 8 kompanii strzeleckiej – por. Władysław Smrokowski
Pododdziały specjalne
  • dowódca kompanii zwiadowców – ppor. Franciszek Szyndlar
  • dowódca kompanii przeciwpancernej – por. Wojciech Kania
  • dowódca plutonu pionierów – por. Antoni Bydłoń
  • dowódca kompanii technicznej – NN
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – por. Walery Zacharzewski
  • dowódca plutonu przeciwgazowego – por. Roman Zaczyński


                                     

4.3. Strzelcy podhalańscy Kawalerowie Virtuti Militari

Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1918-1920

Użytkownicy również szukali:

4 pułk strzelców podhalańskich,

...

Wielojęzycznym słowniku

Tłumaczenie