Komisariat Straży Granicznej "Sianki”

Komisariat Straży Granicznej "Sianki” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej w latach 1929–1938 i granicy polsko-węgierskiej w 1939.

image

1. Geneza
Na wniosek Ministerstwa Skarbu, uchwałą z 10 marca 1920 roku, powołano do życia Straż Celną. Proces tworzenia Straży Celnej trwał do końca 1922 roku. Komisariat Straży Celnej "Sianki”, wraz ze swoimi placówkami granicznymi, wszedł w podporządkowanie Inspektoratu Straży Celnej "Sambor”.
W drugiej połowie 1927 roku przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozkazem nr 5 z 16 maja 1928 roku w sprawie organizacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski powołał komisariat Straży Granicznej "Wysocko Niżne”, który przejął ochronę granicy od rozwiązywanego komisariatu Straży Celnej.

2. Formowanie i zmiany organizacyjne
Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną. Rozkazem nr 5 z 16 maja 1928 roku w sprawie organizacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat "Wysocko Niżne” do Inspektoratu Granicznego nr 20 "Stryj” i określił jego strukturę organizacyjną. Już 8 września 1828 dowódca Straży Granicznej rozkazem nr 6 w sprawie organizacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego podpisanym w zastępstwie przez mjr. Wacława Szpilczyńskiego zmieniał organizację komisariatu i ustalał zasięg placówek. Rozkaz komendanta Straży Granicznej płk. Jan Jur-Gorzechowski nr 7 z 25 września 1929 roku w sprawie reorganizacji i zmian dyslokacji Małopolskiego Inspektoratu Okręgowego nie wymienia komisariatu "Wysocko Niżne”. Rozkaz wymienia komisariat "Borynia”. Komisariat wszedł w struktury nowo powstałęgo Inspektoratu Granicznego "Sambor”. Czasowo pozostał jednak w Inspektoracie Granicznym "Stryj”.
W uzupełnieniu do komunikatu dyslokacyjnego z 11 kwietnia 1930 komendanta Straży Granicznej płk. Jan Jur-Gorzechowski zniósł placówkę Straży Granicznej II linii "Sanok”, a jednocześnie powołał placówkę Straży Granicznej II linii "Przemyśl” z przydziałem do IG "Sambor”, komisariat SG "Borynia”.
Rozkazem nr 1 z 27 marca 1936 roku w sprawach zmian w niektórych inspektoratach okręgowych, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski przeniósł komisariat Straży Granicznej "Borynia” do Sianek. Rozkazem nr 3 z 27 lipca 1936 roku w sprawach reorganizacji placówek i zmian przydziałów, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski zmienił nazwę placówki II linii "Borynia” na "Sianki”.
Rozkazem nr 2 z 16 stycznia 1939 roku w sprawie przejęcia odcinka granicy polsko-niemieckiej od Korpusu Ochrony Pogranicza na terenie Mazowieckiego Okręgu Straży Granicznej oraz przekazania Korpusowi Ochrony Pogranicza odcinka granicy na terenie Wschodniomałopolskiego Okręgu Straży Granicznej, w związku z przekazaniem Korpusowi Ochrony Pogranicza ochrony części granicy południowej Państwa na odcinku między przełęczą Użocką, a stykiem granicy polsko-rumuńsko-czechosłowackiej, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski zarządził likwidację komisariatu Straży Granicznej "Sianki”. Nakazał, by z dniem 1 lutego 1939 komisariat "Sianki” wraz z placówkami II linii utworzył komisariat SG "Cisna”.

3. Służba graniczna
Sąsiednie komisariaty:
komisariat Straży Granicznej "Dwernik” ⇔ komisariat Straży Granicznej "Smorze” − 1935
komisariat Straży Granicznej "Dwernik” ⇔ komisariat Straży Granicznej "Sławsko” − 1928

4. Struktura organizacyjna
Organizacja komisariatu w maju 1928:
placówka Straży Granicznej I linii "Hnyła”
placówka Straży Granicznej II linii "Wysocko Niżne”
komenda − Wysocko Niżne
placówka Straży Granicznej I linii "Sianki”
placówka Straży Granicznej II linii "Turka”
placówka Straży Granicznej II linii "Matków”
placówka Straży Granicznej I linii "Husne Wyżne”
Organizacja komisariatu we wrześniu 1928:
komenda − Wysocko Niżne
placówka Straży Granicznej I linii "Sianki” stacja kolejowa
placówka Straży Granicznej II linii "Wysocko Niżne”
placówka Straży Granicznej I linii "Beniowa”
placówka Straży Granicznej I linii "Husne Wyżne”
placówka Straży Granicznej I linii "Libuchora”
Organizacja komisariatu we wrześniu 1929:
komenda − Borynia
placówka Straży Granicznej I linii "Butla”
placówka Straży Granicznej I linii "Libuchora”
placówka Straży Granicznej II linii "Borynia”
placówka Straży Granicznej I linii "Beniowa”
placówka Straży Granicznej I linii "Sianki”
Organizacja komisariatu w 1931:
komenda − Borynia 36 km
placówka Straży Granicznej II linii "Borynia”
placówka Straży Granicznej I linii "Butla”
placówka Straży Granicznej I linii "Sianki”
placówka Straży Granicznej I linii "Libuchora”
placówka Straży Granicznej I linii "Beniowa”
Organizacja komisariatu w 1935:
placówka Straży Granicznej I linii "Sianki”
komenda − Borynia
placówka Straży Granicznej I linii "Beniowa”
placówka Straży Granicznej I linii "Butla”
placówka Straży Granicznej I linii "Libuchora”
placówka Straży Granicznej II linii "Borynia” → w 1936 przeniesiona do Sianek